Liệu tự do hóa Thương mại có tác động tiêu cực đến lượng khí thải CO2?

Liệu tự do hóa Thương mại có tác động tiêu cực đến lượng khí thải CO2?

Các vấn đề môi trường vẫn còn trầm trọng hơn trong thập kỷ qua, đặc biệt là sự thay đổi khí hậu ngày càng tồi tệ đi kèm với các chất ô nhiễm chủ yếu là carbon. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), lượng phát thải carbon toàn cầu đã tăng khoảng 90% kể từ những năm 1980, được coi là có liên quan đến sự tăng trưởng bùng nổ trong các hoạt động kinh tế trong nhiều thập kỷ. Vì vậy, hơn một nửa các mục tiêu phát triển bền vững đòi hỏi sự bảo vệ môi trường trong nhiều khía cạnh kinh tế, xã hội và thậm chí cả chính trị. Theo đó, khám phá những gì quyết định chất lượng môi trường hoặc ô nhiễm và hiểu được sự tương tác của nó với các yếu tố kinh tế xã hội là thực sự quan trọng.

Trong số các yếu tố tác động đến chất lượng môi trường, tác động của toàn cầu hóa kinh tế, cụ thể tự do hóa Thương mại, đến môi trường vẫn luôn nỗi bật và nhận được mối quan tâm to lớn. Mặc dù có những lợi ích phúc lợi to lớn và những phát triển về kinh tế được mang lại, nhưng chi phí hội nhập kinh tế toàn cầu là không thể tránh khỏi, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến kết quả môi trường tiêu cực và ngoại tác do sản xuất quá năng lực. Tuy nhiên, thực tế cho thấy ảnh hưởng của việc phát triển hoạt động thương mại lên ô nhiễm môi trường vẫn còn mơ hồ và chưa thể đưa đến kết luận cụ thể. Hiện nay, trong bối cảnh một số quốc gia phát triển đi ngược lại xu thế tự do hóa thương mại toàn cầu cũng như các mục tiêu phát triển bền vững ngày càng được chú trọng, đặc biệt là yếu tố bền vững trong thương mại, việc đánh giá lại mối quan hệ giữa mức độ tự do hóa thương mại và chất lượng môi trường ở các quốc gia nói riêng hay một khu vực nói chung là thiết yếu.

Hiện nay, sự phát triển của khu vực kinh tế Châu Á-Thái Bình Dương đề cao đóng góp to lớn từ tốc độ tăng trưởng thương mại nhanh chóng tồn tại cùng với những vấn đề môi trường ngày càng leo thang cũng đòi hỏi chúng ta nên hiểu sâu hơn về vai trò của thương mại đối với môi trường. Theo báo cáo của IEA, tổng lượng khí thải CO2 của khu vực tăng đáng kể và tách khỏi xu hướng chung của toàn cầu từ những năm 2000, thậm chí chiếm khoảng 54% lượng phát thải của thế giới trong năm 2016. Ngoài ra, sau khi lược khảo cơ sở lý thuyết và nhận thấy phân tích thực nghiệm liên quan đến mối liên hệ giữa độ mở thương mại quốc tế và chất lượng môi trường trong khu vực này vẫn còn khuyết.

Học viên LÊ BÙI XUÂN DUNG (VNP 23) đã nghiên cứu tác động trực tiếp của tự do hóa thương mại lên chất lượng môi trường, hay nói rõ hơn là lượng khí thải CO2 trên đầu người [The trade openness and environmental quality – evidence from 24 asia-pacific economies (1995-2016)]. Dựa trên những cơ sở lý luận và bằng chứng thực nghiệm, câu hỏi nghiên cứu được đặt ra là: Việc thúc đẩy tự do hóa thương mại có tác động trực tiếp và tiêu cực đến lượng khí thải CO2 trên đầu người ở các nước khu vực Châu Á-Thái Bình Dương hay không? Để thực hiện nghiên cứu này, tác giả thu thập dữ liệu bảng theo năm từ 24 nền kinh tế Châu Á-Thái Bình Dương trong giai đoạn từ 1995 đến 2016 và sử dụng các ước lượng OLS thô, tác động cố định và tác động ngẫu nhiên và mô hình hồi quy tác động cố định có điều chỉnh cho vấn đề phương sai thay đổi được đánh giá là mô hình phù hợp nhất. Bài nghiên cứu kết luận rằng tác động trực tiếp của việc gia tăng tự do hóa thương mại, dù được đo lường bằng biến tỉ trọng thương mại/GDP hay biến chính sách thương mại, đối với sự thay đổi lượng khí thải CO2 trên đầu người không có ý nghĩa thống kê đáng kể và nhất quán ở các quốc gia được quan tâm. Bên cạnh đó, khi xem xét mối quan hệ giữa mức CO2 trên đầu người và một số nhân tố khác, bài nghiên cứu cho thấy những thay đổi trong thu nhập bình quân đầu người, dân số đô thị, mức tiêu thụ năng lượng tái tạo, vốn cố định, và mức độ phát triển tài chính-ngân hàng mới có ảnh hưởng trực tiếp đến ô nhiễm môi trường gây ra bởi khí thải CO2.

Để đọc đầy đủ Luận văn theo hướng học thuật này, vui lòng xem thêm bên dưới:

[pdf-embedder url=”https://tuyensinh.vnp.edu.vn/wp-content/uploads/securepdfs/2019/07/Short-version-thesis-Le-Bui-Xuan-Dung.pdf” title=”Short version thesis – Le Bui Xuan Dung”]